Διαχείριση Υπεργλυκαιμίας και Υπογλυκαιμίας

Στην ενότητα αυτή θα βρείτε πληροφορίες σχετικά με δυο σοβαρές καταστάσεις στα επίπεδα γλυκόζης αίμαοτος όπως είναι η υπεργλυκαιμία και η υπογλυκαιμία.

 

Πίνακας Περιεχομένων

Υπεργλυκαιμία Arrow icon
Συμπτώματα Υψηλού Σακχάρου; Arrow icon
Συνέπειες Αθεράπευτου Υψηλού Σακχάρου; Arrow icon
Υπογλυκαιμία Arrow icon
Πώς Αντιμετωπίζεται το Χαμηλό Σάκχαρο Αίματος; Arrow icon
Γλυκαγόνη Arrow icon
Τι είναι η Άγνοια Υπογλυκαιμίας; Arrow icon

Υπεργλυκαιμία1

Η υπεργλυκαιμία (υψηλό σάκχαρο αίματος) εκδηλώνεται όταν η γλυκόζη αίματος υπερβαίνει τα φυσιολογικά επίπεδα. Βασικά, το υψηλό σάκχαρο αίματος σημαίνει ότι το σώμα σας έχει πολύ λίγη ινσουλίνη ή ότι δεν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την ινσουλίνη κατάλληλα.1

Τι προκαλεί υπεργλυκαιμία1;

Ακολουθούν κάποια αίτια υψηλού σακχάρου αίματος:

  • Αν πάσχετε από διαβήτη τύπου 1, ίσως ξεχάσατε να κάνετε την ένεση σας ή χρειάζεστε αύξηση της δόσης ινσουλίνης σας
  • Αν πάσχετε από διαβήτη τύπου 2, το σώμα σας μπορεί να μην έχει αρκετή ινσουλίνη ή να μη χρησιμοποιεί την ινσουλίνη κατάλληλα
  • Καταναλώνετε περισσότερες τροφές ή ασκείστε λιγότερο από το προγραμματισμένο Έχετε άγχος, λόγω κάποιας νόσου, όπως κρυολόγημα ή γρίπη
  • Έχετε άγχος, λόγω οικονομικών προβλημάτων ή κάποιου προσωπικού προβλήματος
  • Μπορεί να έχετε βιώσει το φαινόμενο της αυγής (μια καθημερινή αύξηση ορμονών που παράγει το σώμα γύρω στις 4:00–5:00 π.μ.)
 

Ποια είναι τα συμπτώματα του υψηλού σακχάρου αίματος1;

Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

  • Υψηλή γλυκόζη στο αίμαΥψηλά επίπεδα γλυκόζης στα ούραΣυχνή ούρηση
  • Αυξημένη δίψα

Τι μπορώ να κάνω αν έχω υψηλό σάκχαρο αίματος1;

Μερικές φορές, μπορείτε να μειώσετε το υψηλό σάκχαρο αίματος με την άσκηση, αλλά, αν το σάκχαρο του αίματος υπερβαίνει τα 240 mg/dL, θα πρέπει να ελέγξετε τα ούρα σας για κετόνες. Αν έχετε κετόνες, θα πρέπει να αποφεύγετε την άσκηση. Η μείωση της ποσότητας των τροφών ή η αλλαγή του τύπου των τροφών, στο πλαίσιο εξατομικευμένης διατροφικής παρέμβασης, μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου5.

Μπορεί να χρειάζεστε μια αλλαγή στη φαρμακευτική αγωγή ή στην ινσουλίνη σας. Μια καλή ιδέα είναι να συζητήσετε με την ομάδα φροντίδας της υγείας σας τα αποτελέσματα του σακχάρου του αίματος σας, και να καταλήξετε σε ένα πλάνο για να ξανακερδίσετε τον έλεγχο του σακχάρου αίματος σας.

 

Τι θα συμβεί αν το υψηλό σάκχαρο αίματος παραμείνει υψηλό και δεν αντιμετωπιστεί1;

Αν το σάκχαρο του αίματος σας παραμένει υψηλό, αυτό σημαίνει ότι το σάκχαρο δεν μπορεί να μεταβεί στα κύτταρα για ενέργεια. Αν το σώμα σας δεν έχει αρκετή ινσουλίνη, αντί αυτής χρησιμοποιεί αποθηκευμένο λίπος. Όταν χρησιμοποιείται το αποθηκευμένο λίπος, απόβλητα που ονομάζονται κετόνες μπορεί να συγκεντρωθούν στο αίμα. Κετόνες στο αίμα – μπορεί να οδηγήσουν στην επονομαζόμενη διαβητική κετοξέωση (ΔΚΟ).

Η διαβητική κετοξέωση είναι πιο πιθανό να εκδηλωθεί σε άτομα με διαβήτη Τύπου 1. Ωστόσο, άτομα με διαβήτη Τύπου 2 μπορεί κάποιες φορές να αναπτύξουν ΔΚΟ. Η πίεση από μια ασθένεια, ένα τραύμα και/ή μια χειρουργική επέμβαση μπορεί να καταστήσει πιο δύσκολο τον έλεγχο των επιπέδων γλυκόζης αίματος σας, και να οδηγήσει σε ΔΚΟ. Σε τέτοιες περιπτώσεις, συνιστώνται πιο συχνοί έλεγχοι του σακχάρου αίματος.

 

Τα συμπτώματα της ΔΚΟ περιλαμβάνουν:

  • Ναυτία ή έμετο
  • Φρουτώδη οσμή αναπνοής
  • Δυσκολία αναπνοής ή βαθιά, γρήγορη αναπνοή
  • Ξηροστομία/αφυδάτωση
  • Σύγχυση και, κάποιες φορές, ακόμη και κώμα.

Αν παρουσιάσετε οποιοδήποτε από αυτά τα συμπτώματα, θα χρειαστείτε άμεση ιατρική φροντίδα. Συζητήστε με την ομάδα φροντίδας της υγείας σας, προκειμένου να καταλήξετε σε ένα πλάνο για τις ημέρες ασθενείας και τον τρόπο χειρισμού της διαβητικής κετοξέωσης.

 

Υπογλυκαιμία2

Η υπογλυκαιμία (χαμηλό σάκχαρο αίματος) εκδηλώνεται όταν το σάκχαρο του αίματος πέφτει κάτω του στόχου, συνήθως κάτω των 70 mg/dL. Είναι σημαντικό να συζητήσετε με την ομάδα φροντίδας της υγείας σας τον προσωπικό σας στόχο, και το τι θεωρείται πολύ χαμηλό επίπεδο για εσάς. Η υπογλυκαιμία συχνά αναφέρεται ως αντίδραση ινσουλίνης και μπορεί να εκδηλωθεί όταν χορηγηθεί υπερβολική ποσότητα ινσουλίνης σε σχέση με τις ανάγκες του οργανισμού4. Το χαμηλό σάκχαρο αίματος απαιτεί άμεση θεραπεία, οπότε είναι σημαντικό να γνωρίζετε τα συμπτώματα του χαμηλού σακχάρου αίματος.

 

Τι προκαλεί υπογλυκαιμία2;

Ακολουθούν κάποια αίτια χαμηλού σακχάρου αίματος:

  • Αν πάσχετε από διαβήτη τύπου 1, ίσως λάβατε πολλή ινσουλίνη ή χρειάζεστε μείωση της δόσης ινσουλίνης σας
  • Αν πάσχετε από διαβήτη τύπου 2, ίσως λαμβάνετε ένα από του στόματος χορηγούμενο φάρμακο που μπορεί να προκαλέσει χαμηλό σάκχαρο αίματος, και χρειάζεται να προσαρμόσετε τη δόση του
  • Καταναλώνετε λιγότερες τροφές από τις προγραμματισμένες
  • Ασκείστε περισσότερο από το προγραμματισμένο ή δεν καταναλώνετε ένα σνακ πριν τη σωματική σας δραστηριότητα
  • Το άγχος μπορεί να προκαλέσει χαμηλό σάκχαρο αίματος σε κάποια άτομα
 

Ποια είναι τα συμπτώματα του χαμηλού σακχάρου αίματος2;

  • Τρέμουλο
  • Εφίδρωση
  • Νευρικότητα ή άγχος
  • Ευερεθιστότητα ή ανυπομονησία
  • Ταχυκαρδία
  • Ζαλάδα
  • Πείνα ή ναυτία
  • Υπνηλία
  • Θαμπή όραση
  • Κεφαλαλγία
  • Θυμός, λύπη
  • Εφιάλτες ή κλάμα κατά τη διάρκεια του ύπνου
  • Επιληπτική κρίση
  • Ωχρότητα του δέρματος
  • Αίσθημα αδυναμίας ή κόπωσης
  • Μυρμήγκιασμα ή μούδιασμα στα χείλη, στη γλώσσα ή στα μάγουλα
  • Προβλήματα συντονισμού ή αδεξιότητα
 

Πώς αντιμετωπίζεται το χαμηλό σάκχαρο αίματος2;

Είναι πάντα καλύτερα να ελέγχετε το σάκχαρο αίματος σας για να επιβεβαιώσετε ότι είναι χαμηλό. Λάβετε αμέσως 15γραμμάρια* απλού υδατάνθρακα ή σακχάρου. Ελέγξτε ξανά το σάκχαρο σας, μετά από 15 λεπτά. Αν εξακολουθείτε να έχετε χαμηλό σάκχαρο αίματος, επαναλάβετε. Αν το επόμενο προγραμματισμένο γεύμα ή σνακ σας απέχει περισσότερο από μία ώρα, καταναλώστε ένα μικρό σνακ, προκειμένου να διατηρήσετε το σάκχαρο αίματος σας εντός του στοχευόμενου εύρους τιμών μέχρι την επόμενη κατανάλωση τροφής.

Ακολουθούν κάποια παραδείγματα 15 γραμμαρίων υδατάνθρακα ταχείας δράσης που συνίστανται για την αντιμετώπιση του χαμηλού σακχάρου αίματος*:

  • 3-4 ταμπλέτες Γλυκόζης (4-5 υδατάνθρακες ανά ταμπλέτα)
  • 1 μικρό σωληνάριο τζελ Γλυκόζης
  • Περίπου 100 γραμμάρια (1/2 φλυτζάνι) χυμό ή αναψυκτικό
  • 1 κουταλιά της σούπας ζάχαρη ή μέλι
  • Καραμέλες, ζελεδάκια, ζαχαρωτά

*Τα μικρά παιδιά συνήθως χρειάζονται λιγότερα από 15 γραμμάρια υδατανθράκων για τη θεραπεία της χαμηλής γλυκόζης στο αίμα. Τα βρέφη μπορεί να χρειάζονται 8 γραμμάρια και τα μικρά παιδιά μπορεί να χρειάζονται 10 γραμμάρια—αυτό είναι εξατομικευμένο. Συζητήστε πόσοι υδατάνθρακες χρειάζονται για τη θεραπεία της χαμηλής γλυκόζης στο αίμα σε παιδιά με την ομάδα φροντίδας του διαβήτη τους.

 

Γλυκαγόνη3

Αν το χαμηλό σάκχαρο αίματος δεν αντιμετωπιστεί κατάλληλα, μπορεί να οδηγήσει σε επιληπτική κρίση ή απώλεια αισθήσεων. Αν δεν μπορείτε να αντιμετωπίσετε μόνοι σας το χαμηλό σάκχαρο αίματος, κάποιος θα πρέπει να σας βοηθήσει. Η γλυκαγόνη αποτελεί ορμόνη που επίσης παράγεται στο πάγκρεας. Βοηθά το αποθηκευμένο σάκχαρο να εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος σας, όταν το σάκχαρο σας είναι πολύ χαμηλό. Η γλυκαγόνη μπορεί επίσης να ληφθεί μέσω ένεσης. Ο ασθενείς και τα άτομα που συναναστρέφονται συχνά τους ασθενείς θα πρέπει να γνωρίζουν τα συμπτώματα και τους τρόπους θεραπείας του χαμηλού σακχάρου αίματος, καθώς και τον τρόπο χρήσης ενός σετ γλυκαγόνης, σε περίπτωση εξαιρετικά χαμηλού σακχάρου αίματος.

 

Tι είναι η Άγνοια Υπογλυκαιμίας2;

Κάποια άτομα με διαβήτη μπορεί να μη νιώθουν ή να μην αναγνωρίζουν τα συμπτώματα της υπογλυκαιμίας. Η άγνοια της υπογλυκαιμίας παρατηρείται πιο συχνά σε άτομα που έχουν βιώσει μεγάλο αριθμό επεισοδίων χαμηλού σακχάρου αίματος. Στα συγκεκριμένα άτομα, τα συμπτώματα του χαμηλού σακχάρου αίματος δεν γίνονται αντιληπτά, παρά μόνο όταν τα επίπεδα γλυκόζης αίματος πέσουν πολύ χαμηλά. Αν παρουσιάζετε άγνοια υπογλυκαιμίας, το σάκχαρο του αίματος σας μπορεί να πέσει εξαιρετικά χαμηλά, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε σύγχυση, απώλεια αισθήσεων, σε ορισμένες περιπτώσεις επιληπτική κρίση, ακόμη και θάνατο. Τα άτομα με άγνοια υπογλυκαιμίας συχνά χρειάζεται να βασίζονται σε άλλους για την αναγνώριση και την αντιμετώπιση του χαμηλού σακχάρου αίματος.

Η άγνοια υπογλυκαιμίας παρατηρείται πιο συχνά σε όσους2:

  • Καταγράφουν συχνά χαμηλό σάκχαρο αίματος
  • Πάσχουν από διαβήτη για μεγάλο χρονικό διάστημα

Αν παρουσιάζετε ή πιστεύετε ότι παρουσιάζετε άγνοια υπογλυκαιμίας, συζητήστε με την ομάδα φροντίδας σας, προκειμένου να σας βοηθήσει να αποφύγετε το χαμηλό σάκχαρο αίματος.

 

 

Παραπομπή:

  1. Ιστοχώρος Αμερικανικής Ένωσης Διαβήτη (ADA): https://diabetes.org/living-with-diabetes/treatment-care/hyperglycemia
  2. Ιστοχώρος Αμερικανικής Ένωσης Διαβήτη (ADA): https://diabetes.org/living-with-diabetes/hypoglycemia-low-blood-glucose/symptoms-treatment
  3. Ιστοχώρος Αμερικανικής Ένωσης Διαβήτη (ADA): https://diabetes.org/living-with-diabetes/hypoglycemia-low-blood-glucose/severe
  4. Cryer PE, Axelrod L, Grossman AB, et al., Evaluation and management of adult hypoglycemic disorders. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. 2009;94(3):709–728. doi:10.1210/jc.2008-1410: https://doi.org/10.1210/jc.2008-1410
  5. Evert AB, Dennison M, Gardner CD, et al. Nutrition therapy for adults with diabetes or prediabetes: A consensus report. Diabetes Care. 2019;42(5):731–754. doi:10.2337/dci19-0014: https://doi.org/10.2337/dci19-0014